آزمایش قند خون و تیروئید بدون صف و انتظار: خدمات نمونه‌ گیری در منزل آزمایشگاه پاتوبیولوژی فردانش

یک لحظه با خود تصور کنید برای انجام یک آزمایش ساده قند خون یا تیروئید لازم نباشد صبح زود از خانه خارج شوید، در ترافیک بمانید، در آزمایشگاه منتظر نوبت باشید و ساعت‌ ها برای دریافت خدمات وقت صرف کنید. 

نمونه‌ گیری در منزل این امکان را فراهم می کند که بسیاری از آزمایش‌ های تشخیصی، از جمله آزمایش قند خون و بررسی عملکرد تیروئید در محیط آرام خانه انجام شوند.

قند خون و هورمون‌ های تیروئیدی از جمله شاخص‌ هایی هستند که تغییرات آن‌ ها سرنخ‌ های مهمی درباره وضعیت سلامت بدن در اختیار پزشک قرار می دهد. بالا یا پایین بودن قند خون، تغییر عملکرد غده تیروئید و وجود علائم زیر می تواند نیاز به بررسی های آزمایشگاهی داشته باشد:

• خستگی
• تغییر وزن
• تپش قلب
• تشنگی زیاد
• خواب‌ آلودگی

اما آزمایش قند خون و تیروئید چه چیزی را مشخص می‌کند؟ قند نرمال چقدر است؟ قند نرمال بعد غذا چند است؟ از روی جواب آزمایش تیروئید چگونه می‌توان متوجه کم‌ کاری یا پرکاری شد؟ علائم پرکاری و کم کاری تیروئید کدامند؟ 

در ادامه قرار است به تمامی این سوالات پاسخ دهیم.

چرا آزمایش قند خون و تیروئید اهمیت دارد؟

بدن برای حفظ عملکرد طبیعی خود به تعادل دقیقی میان هورمون‌ ها و مواد مختلف نیاز دارد. گلوکز یا همان قند خون از مهم‌ ترین منابع انرژی سلول‌ ها به شمار می روند و هورمون‌ های تیروئیدی نیز روی متابولیسم، ضربان قلب، دمای بدن، انرژی و بسیاری از فرآیند های بدن اثر می گذارند.

از همین رو اختلال در هر یک از این سیستم‌ ها امکان دارد با علائم مختلفی همراه شود.

به عنوان مثال فردی که دچار قند خون بالا است امکان دارد دچار تشنگی و تکرر ادرار شود در صورتیکه فرد مبتلا به کم‌ کاری تیروئید ممکن است احساس خستگی، افزایش وزن و احساس سرما را تجربه کند.

نکته قابل توجه این است که علائم به خودی خود جهت تشخیص کافی نیستند. بسیاری از این نشانه‌ ها می‌توانند با بیماری‌ یا شرایط دیگری نیز مرتبط باشند و تشخیص نهایی باید بر اساس نظر پزشک و نتایج آزمایش صورت پذیرد.

آزمایش قند خون 

وظیفه آزمایش قند خون بررسی میزان گلوکز موجود در خون است. این آزمایش به تشخیص یا پیگیری دیابت، پیش‌ دیابت و برخی اختلالات مرتبط با متابولیسم قند کمک می کند.

بسته به شرایط فرد پزشک امکان دارد آزمایش‌ هایی چون قند خون ناشتا (FBS)، قند خون تصادفی، قند خون دو ساعت بعد از غذا و HbA1c درخواست کند.

هرکدام از این آزمایش‌ ها اطلاعات متفاوتی ارائه می‌کنند و نباید نتیجه یکی را با دیگری یکسان در نظر گرفت که در ادامه به بررسی هر یک از آن ها خواهیم پرداخت.

قند نرمال چقدر است؟

برای یک فرد غیر باردار به‌ طور کلی:

قند خون ناشتا کمتر از ۱۰۰ mg/dL در محدوده طبیعی قرار دارد.

قند خون ناشتا ۱۰۰ تا ۱۲۵ mg/dL می‌تواند در محدوده پیش‌ دیابت در نظر گرفته شود.

قند خون ناشتا ۱۲۶ mg/dL یا بالاتر می‌تواند دیابت را نشان دهد.

قند نرمال بعد غذا چند است؟

یکی از سوالات رایج این است که قند خون دو ساعت بعد از غذا چقدر باید باشد؟

در افراد غیر باردار:

قند خون دو ساعت بعد از شروع غذا کمتر از ۱۴۰ mg/dL در محدوده طبیعی قرار دارد.

عدد ۱۴۰ تا ۱۹۹ mg/dL نشان‌ دهنده اختلال تحمل گلوکز است.

عدد ۲۰۰ mg/dL یا بالاتر در محدوده تشخیصی دیابت قرار دارد اما تشخیص قطعی باید بر اساس شرایط فرد و معیارهای پزشکی صورت پذیرد.

توجه کنید که زمان اندازه‌ گیری اهمیت زیادی دارد “دو ساعت بعد از غذا” با یک آزمایش تصادفی در طول روز یکسان نیست.

HbA1c میانگین قند خون در چند ماه گذشته

گاهی پزشک علاوه بر قند ناشتا آزمایش HbA1c را نیز درخواست می‌ کند. برخلاف قند خون که وضعیت گلوکز را در یک زمان مشخص نشان می‌دهد HbA1c تصویری کلی‌ تر از میانگین قند خون طی حدود دو تا سه ماه گذشته ارائه می کند که آزمایشی دقیق به شمار می رود.

به‌ طور کلی:

• HbA1c کمتر از ۵.۷ طبیعی است.
• ۵.۷ تا ۶.۴ در محدوده پیش‌ دیابت قرار دارد.
• ۶.۵ یا بالاتر می‌تواند معیار تشخیصی دیابت باشد و نیاز به تأیید و تفسیر پزشکی دارد.

آزمایش تیروئید چیست؟

غده تیروئید در جلوی گردن قرار دارد و هورمون‌ هایی تولید می‌ کند که نقش مهمی در تنظیم سوخت‌ و ساز بدن خواهند داشت.

جهت بررسی عملکرد تیروئید آزمایش TSH و T4 یا FT4 درخواست می‌ شود. در برخی شرایط امکان دارد پزشک آزمایش‌ های دیگری از جمله T3، T3 یا آنتی‌ بادی‌ های تیروئیدی را نیز تجویز کند.

علائم تیروئید پرکار چیست؟

پرکاری تیروئید یا Hyperthyroidism زمانی اتفاق می‌ افتد که بدن با مقدار بیش از نیاز هورمون‌ های تیروئیدی مواجه شود.

از علائم احتمالی پر کاری تیروئید می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• تپش قلب یا افزایش ضربان قلب
• کاهش وزن بدون دلیل مشخص
• افزایش تعریق
• احساس گرمای غیر عادی
• اضطراب و بی‌ قراری
• لرزش دست‌ ها
• اختلال خواب
• ضعف عضلانی
• افزایش دفعات اجابت مزاج
• احساس خستگی با وجود بی‌ قراری
• تغییرات قاعدگی در برخی زنان

البته داشتن یک یا چند مورد از این علائم به معنی ابتلا به پرکاری تیروئید نیست جهت تشخیص علائم، معاینه و آزمایش‌ های هورمونی را در کنار یکدیگر بررسی می‌ کنند.

جهت دریافت اطلاعات بیشتر درباره ” جواب آزمایش تیروئید ” کلیک کنید.

علائم کم‌ کاری تیروئید چیست؟

در کم‌ کاری تیروئید غده تیروئید هورمون کافی تولید نمی‌کند یا بدن به اندازه کافی از هورمون‌ های تیروئیدی استفاده نمی‌ کند.

علائم احتمالی عبارت‌اند از:

• خستگی و کاهش انرژی
• خواب‌ آلودگی
• افزایش وزن
• احساس سرما
• خشکی پوست
• ریزش مو
• یبوست
• کاهش تمرکز
• احساس افسردگی یا افت خلق
• کند شدن ضربان قلب در برخی افراد
• ضعف و بی‌حالی
• اختلالات قاعدگی در برخی زنان

از آنجا که بسیاری از این علائم عمومی هستند نمی‌توان بر اساس علائم درباره کم‌ کاری تیروئید تصمیم گرفت و حتما نیاز است آزمایش تیروئید انجام گردد.

تفسیر آزمایش تیروئید چگونه انجام می‌شود؟

یکی از رایج‌ ترین ترکیب‌ ها برای جهت عملکرد تیروئید TSH و T4 است.

به زبان ساده TSH توسط غده هیپوفیز ترشح می‌شود و به تیروئید پیام می‌دهد که چه میزان هورمون تولید کند.

در یک فرد عادی:

TSH بالا + T4 پایین

این الگو کم‌ کاری اولیه تیروئید است.

TSH پایین + T4 بالا

این شرایط می‌تواند پرکاری تیروئید در نظر گرفته شود.

TSH بالا + T4 طبیعی

امکان دارد با کم‌ کاری تیروئید مطابقت داشته باشد.

TSH پایین + T4 طبیعی

ممکن است با پرکاری تیروئید مرتبط باشد.

اما این موارد الگو های کلی هستند. شرایطی از جمله بارداری، مصرف برخی داروها، بیماری‌ های زمینه‌ ای، مشکلات هیپوفیز و عوامل دیگر می‌توانند نتیجه آزمایش را تحت تأثیر قرار بدهد.

بنابراین تفسیر جواب آزمایش تیروئید باید با توجه به شرایط هر فرد و توسط پزشک انجام گردد.

جواب آزمایش تیروئید کم‌ کار چگونه است؟

اگر فردی به کم کاری تیروئید مبتلا باشد در الگو های اولیه و رایج، با افزایش TSH و کاهش T4 مواجه خواهد شد. 

آیا برای آزمایش تیروئید باید ناشتا بود؟

برای بسیاری از آزمایش‌ های تیروئید ناشتا بودن الزامی نیست اما اگر قرار است هم‌ زمان آزمایش قند، چربی خون یا آزمایش‌ های دیگری انجام شود، نیاز به ناشتایی وجود دارد.

نمونه گیری در منزل

از مشکلات مراجعه حضوری برای آزمایش به ویژه برای سالمندان، افراد پرمشغله، کودکان، بیماران یا افرادی که رفت‌ و آمد برایشان دشوار است، زمان و انرژی مورد نیاز برای مراجعه به آزمایشگاه است. خدمات آزمایش در منزل می‌تواند این فرایند را تسهیل کند.

مزایای نمونه‌گیری در منزل می‌تواند شامل موارد زیر باشد:

• حذف رفت‌ و آمد غیرضروری
• صرفه‌ جویی در زمان
• مناسب جهت افراد سالمند و افراد کم‌ توان 
• راحتی بیشتر برای کودکان
• امکان نمونه‌ گیری در منزل و محل کار
• کاهش زمان انتظار در مراکز شلوغ
• مناسب برای افراد پرمشغله

چه زمانی بهتر است آزمایش قند یا تیروئید بدهیم؟

اگر علائم زیر را تجربه کردید بهتر است هرچه سریع تر این موضوع را با پزشک در میان بگذارید:

• تشنگی زیاد
• تکرر ادرار
• کاهش یا افزایش وزن غیرقابل توضیح
• خستگی مداوم
• تپش قلب
• لرزش
• احساس سرمای شدید
• تغییرات غیرعادی در انرژی بدن 

افرادی که دارای سابقه خانوادگی دیابت یا بیماری‌ های تیروئیدی هستند ممکن است بر اساس شرایط فردی به بررسی‌ های دوره‌ ای نیاز داشته باشند.

آزمایش قند و تیروئید در منزل: راحت‌، سریع‌ و بدون دردسر

امروزه جهت انجام بسیاری از آزمایش‌ های خون، لازم نیست صبح زود از خانه خارج شوید و زمان زیادی را در مسیر و صف انتظار بگذرانید. با استفاده از خدمات ” نمونه‌ گیری آزمایش در منزل ” می‌توان بخش زیادی از این فرایند را در خانه انجام داد.

اگر پزشک آزمایش قند خون، قند دو ساعته بعد از غذا، HbA1c، TSH، T4 یا سایر آزمایش‌ های مرتبط با تیروئید را درخواست کند، نمونه‌ گیری در منزل گزینه‌ ای راحت برای مدیریت زمان و کاهش رفت‌ و آمد است. آزمایشگاه پاتوبیولوژی فردانش با ارائه خدمات نمونه‌ گیری در منزل امکان انجام آزمایش‌های موردنیاز را در محیطی آرام و بدون مراجعه حضوری فراهم می‌کند.

جهت کسب اطلاعات بیشتر به سایت farredaneshlab.com مراجعه فرمائید.

مطالب این مقاله فقط برای افزایش آگاهی عمومی است و جایگزین تشخیص یا درمان پزشکی نیست. برای اطلاعات بیشتر، صفحه سیاست پزشکی و سلب مسئولیت پزشک سایت را بخوانید.