«هوم» مرموز شنیده‌شده در جهان؛ آیا سرنخ تازه‌ای درباره منبع آن پیدا شده است؟

خلاصه سریع برای خواننده

• پژوهش تازه بررسی کرده آیا صدای مرموز جهانی موسوم به «هوم» به دلیل توانایی شنیداری استثنایی یا صداهای تولیدشده داخل گوش رخ می‌دهد.
• برای بخش اعظم شرکت‌کنندگان، هیچ‌کدام از این دو توضیح قابل تعمیم نبود؛ یعنی شواهد روشنی از صدای خارجی یا حساسیت فرکانس پایین غیرعادی یافت نشد.
• تحلیل پژوهشگران نشان می‌دهد قوی‌ترین احتمال این است که در بسیاری از موارد این پدیده در واقع شکلی از تینیتوس فرکانس پایین (وزوز گوش) باشد، هرچند صدا کاملاً بیرونی به نظر می‌رسد.
• نتیجه‌گیری قطعی نیست و منابع محیطی یا زیرگوشی در همه موارد رد نشده‌اند؛ تحقیق بیشتر و ارزیابی چندجانبه لازم است.
• اگر صدایی مداوم یا آزاردهنده می‌شنوید، معاینه شنوایی و مشورت با پزشک متخصص گوش ضروری است، به‌ویژه در موارد همراه با کاهش شنوایی، درد یا علائم عصبی.

مقدمه

سال‌هاست گزارش‌های پراکنده‌ای از سراسر جهان منتشر می‌شود درباره صدایی مبهم، معمولاً فرکانس پایین و مداوم که برخی آن را «هوم» (The Hum) می‌نامند. این صدا در توصیف‌ها شبیه وزوز دوردونی، گون‌گون یا همهمه‌ای عمیق توصیف شده و گاهی افراد محدودی را در نقاط معینی آزار می‌دهد. با وجود گزارش‌های فراوان، تعیین منبع این صدا در بسیاری از موارد امکان‌پذیر نبوده است؛ برخی مشکوک به منابع محیطی مانند ماشین‌آلات صنعتی یا تاسیسات شهری، و دیگران عوامل زیست‌پزشکی مانند اختلالات گوش داخلی یا انواع تینیتوس را مطرح کرده‌اند.

پژوهشی که در گزارش ScienceDaily مطرح شده، تلاش داشته تا دو فرضیه رایج را بررسی کند: آیا کسانی که این صدا را می‌شنوند (1) دارای شنیداری غیرمعمول در فرکانس‌های پایین هستند و بنابراین صداهایی را می‌گیرند که دیگران نمی‌شنوند، یا (2) این صدا محصولی از اجزای گوش خود فرد است، مثلاً صداهای تولیدشده در داخل گوش یا ساختارهای نزدیک آن. نتایج نشان می‌دهد که هیچ‌یک از این دو توضیح به‌تنهایی برای بیشتر موارد قابل قبول نیست و پژوهشگران احتمال قوی‌تری را مطرح کرده‌اند: بسیاری از گزارش‌ها ممکن است نمایانگر نوعی تینیتوس فرکانس پایین باشند که بیرونی به نظر می‌رسد اما منشأ مرکزی یا گوش داخلی دارد.

چه روش‌هایی برای پژوهش به‌کار رفته است؟

در این مطالعه، محققان از ترکیبی از روش‌های شنوایی‌شناسانه و اندازه‌گیری‌های فیزیکی استفاده کردند تا تفاوت بین صداهای واقعی محیطی و حسیات درونی را مشخص کنند. به طور کلی رویکردهای مورد استفاده عبارت بودند از:

• آزمون‌های آستانه شنیداری در فرکانس‌های پایین برای بررسی توانایی شنیداری شرکت‌کنندگان نسبت به جمعیت عادی.
• اندازه‌گیری‌های اختصاصی برای کشف هرگونه صدا یا ارتعاش تولیدشده در داخل گوش یا مجاورت آن که قابل ثبت با ابزار باشد.
• گزارش‌های شخصی، پرسشنامه‌ها و توضیحات صدا از دیدگاه افرادی که «هوم» را می‌شنیدند تا ویژگی‌های ظاهری صدا ثبت شود (مثلاً رفتار زمانی، شدت و اینکه آیا صدا همراه با حرکت است یا ثابت).

مهم: گزارش اصلی اشاره می‌کند که این آزمایش‌ها برای بسیاری از شرکت‌کنندگان نشان ندادند که آن‌ها شنیداری فراتر از حد معمول در فرکانس‌های پایین دارند یا اینکه صدایی قابل اندازه‌گیری از گوش یا سرشان تولید می‌شود که بتواند تجربه شنیداری را توضیح دهد.

نتایج اصلی و معنی آن‌ها

خلاصه نتایج به زبان ساده این است که:

• اکثر شرکت‌کنندگان هیچ حساسیت شنیداری غیرمعمولی در فرکانس‌های پایین نشان ندادند؛ بنابراین تصور اینکه گروهی از مردم بتوانند صداهایی را که دیگران نمی‌شنوند صرفاً به دلیل شنوایی برتر توضیح دهند، برای بیشتر موارد رد می‌شود.
• پژوهشگران همچنین نتوانستند در اغلب موارد صدای قابل ثبتِ داخلی (یعنی صدایی که از ساختارهای گوش یا نزدیک آن به‌طور مکانیکی یا الکترومغناطیسی تولید شود) پیدا کنند که تجربه را توجیه کند.
• بر اساس این دو یافته، محققان می‌گویند قوی‌ترین توضیح فعلاً این است که در بسیاری از موارد گزارش‌شده، پدیده همان چیزی است که می‌توان آن را تینیتوس فرکانس پایین نامید؛ یعنی حس شنیداری داخلی که به نظر می‌رسد از بیرون می‌آید اما منشاء آن در سیستم شنوایی فرد است، نه یک منبع محیطی ثبت‌شونده.

تینیتوس فرکانس پایین چیست و چرا می‌تواند «بیرونی» به نظر برسد؟

تینیتوس یا وزوز گوش، تجربه شنیدن صداهایی است که منبع خارجی قابل‌تشخیصی ندارند. تینیتوس می‌تواند فرکانس بالا یا پایین داشته باشد و بسته به منشأ آن—که می‌تواند گوش خارجی، گوش میانی، گوش داخلی، مسیرهای عصبی یا مراکز مغزی باشد—ویژگی‌های متفاوتی نشان می‌دهد.

در حالی که معمولاً افراد تینیتوس را به‌صورت سوت یا زنگ می‌شنوند، انواع فرکانس پایین آن می‌تواند حس حضور یک صدای عمقی یا «هوم» را ایجاد کند. دلیل اینکه چنین صدایی گاهی «بیرونی» به نظر می‌رسد، احتمالاً به مکانیزم‌های پردازش صوت در مغز و نحوه تطبیق سیگنال‌های ورودی با تجربه ذهنی بازمی‌گردد؛ مغز ممکن است یک حساسیت درونی را به‌عنوان یک منبع خارجی تفسیر کند، به‌ویژه زمانی که سیگنال فرکانس پایین و همیشگی است.

پیامدهای بالینی و توصیه‌های کلی برای بیماران

اگرچه این پژوهش به‌طور قاطع نمی‌گوید که همه موارد «هوم» منشأ گوش داخلی دارد، چند پیام بالینی و کاربردی می‌توان برداشت کرد:

• برای افرادی که این صدا را تجربه می‌کنند، ارزیابی شنوایی تخصصی می‌تواند مفید باشد؛ از جمله شنوایی‌سنجی فرکانس پایین و بررسی‌های مربوط به تینیتوس.
• اگر معاینات نشان دهند نشانه‌ای از بیماری قابل‌درمان (مثلاً عفونت، فشار مایع غیرطبیعی یا اختلالات گوش میانی) وجود دارد، آن علل باید به‌طور مشخص پیگیری شوند.
• در بسیاری از موارد که معاینات فیزیکی و اندازه‌گیری‌های محیطی نرمال است، مدیریت حمایتی و روش‌های غیردرمانی (مانند آموزش مواجهه با تینیتوس، تکنیک‌های خواب و محافظت از سلامت روان) ممکن است مناسب باشد.
• تحقیقات محیطی و ارزیابی منابع صوتی محلی همچنان اهمیت دارد، زیرا در برخی موارد صدا ممکن است منشا خارجی واقعی داشته باشد که در آزمایش‌های محدود کشف نشده است.

محدودیت‌ها و نکاتی که باید با احتیاط خواند

• نوع مطالعات و انتخاب شرکت‌کنندگان: بسیاری از تحقیقاتی که درباره هوم انجام می‌شوند شامل شرکت‌کنندگانی است که خود گزارش‌دهنده بوده‌اند؛ این امر می‌تواند باعث سوگیری انتخاب شود و نتایج را محدود کند.
• ثبت فیزیکی صدا: عدم یافتن صدای قابل ثبت در آزمایشگاه به این معنی نیست که هیچ منبع محیطی یا زیرگوشی وجود ندارد؛ ممکن است منبعی با شدت کم یا مقطع‌محلی وجود داشته باشد که در شرایط آزمایشی ثبت‌پذیر نبوده است.
• تفسیر تشخیص تینیتوس: گفتن اینکه «هوم همان تینیتوس است» یک شرح محتمل است اما به معنای آن نیست که همه موارد یک علت واحد دارند. تینیتوس نیز مجموعه‌ای از مکانیسم‌های مختلف فیزیولوژیک و عصبی دارد.
• تنوع جمعیت: نتایج قابل تعمیم به همه جوامع و سنین نیست؛ عوامل محیطی محلی، میزان قرارگیری در معرض سر و صدا، وضعیت سلامت عمومی و دسترسی به خدمات پزشکی می‌تواند نتایج را تغییر دهد.
• عدم قطعیت بالینی: پژوهش فعلی راه‌حلی قطعی ارائه نمی‌دهد و لازم است مطالعات طولی، بررسی‌های زیربنایی نوروبیولوژیک و سنجش‌های محیطی دقیق‌تر انجام شود.

نظر تحریریه پزشک سایت

یافته‌های اخیر گام مفیدی در جهت روشن‌شدن یک معمای طولانی‌مدت هستند، زیرا چند فرضیه متداول را که همیشه به‌عنوان توضیح مطرح می‌شدند، به چالش کشیده‌اند. با این حال، از دیدگاه تحریریه پزشک سایت مهم است تأکید شود که این نتیجه‌گیری‌ها هنوز قطعی نیستند و نباید باعث کم‌اهمیت جلوه‌دادن تجربه واقعی افرادی شوند که از این صدا رنج می‌برند. برای افراد مبتلا به هوم یا هرگونه وزوز مداوم، رویکردی چندوجهی شامل ارزیابی شنوایی، بررسی عوامل محیطی و توجه به جنبه‌های روانی-اجتماعی بهترین مسیر فعلی است. ادبیات علمی نشان می‌دهد که ترکیبی از تشخیص دقیق و پشتیبانی قابل‌اطمینان می‌تواند کیفیت زندگی بیماران را بهبود بخشد، حتی اگر علت دقیق صدا نامشخص باقی بماند.

چه زمانی باید با پزشک مشورت کرد؟

در موارد زیر بهتر است سریعاً یا برای ارزیابی تخصصی به پزشک متخصص گوش، حلق و بینی یا شنوایی‌شناس مراجعه کنید:

• صدای جدید یا ناگهانی که شدت قابل‌توجه دارد یا بر خواب و تمرکز شما تأثیر می‌گذارد.
• وجود کاهش شنوایی همراه با صدای هوم یا وزوز.
• اگر صدا پالسی‌تایل (همراه با ضربان قلب) به نظر می‌رسد؛ این نوع ممکن است دلایل عروقی داشته باشد و نیاز به بررسی دارد.
• وجود علائم تکمیلی مانند سرگیجه، درد گوش، خروج ترشحات یا علائم عصبی (ضعف صورت، اختلال در گفتار، بی‌حسی).
• تأثیر شدید بر سلامت روانی یا عملکرد روزمره؛ مثلاً بروز اضطراب، افسردگی یا اختلال خواب.

پرسش‌های رایج

آیا شنیدن «هوم» به معنی ابتلا به بیماری خطرناک است؟

خیر لزوماً. شنیدن هوم به خودی خود معنای قطعی بیماری خطرناک را ندارد، اما لازم است بررسی‌هایی انجام شود تا علل قابل‌درمان یا شرایط همراه رد یا تأیید شوند. در موارد نادر، علائم همراه می‌تواند نشان‌دهنده مشکلاتی باشد که نیاز به پیگیری سریع دارند.

آیا دستگاه‌های اندازه‌گیری صدا همیشه می‌توانند «هوم» را ثبت کنند؟

خیر. برخی منبع‌های صوتی ممکن است در شرایط آزمایشگاهی یا با تجهیزات مورد استفاده ثبت‌پذیر نباشند. همچنین اگر منشأ صدا داخلی و ناشی از پردازش عصبی باشد، ممکن است هیچ صدای خارجی قابل ثبت وجود نداشته باشد.

آیا شنیدن هوم به معنی اختلال روانی است؟

نه. شنیدن صداهای بدون منبع خارجی الزاماً علامت اختلال روانی نیست. در بسیاری از موارد، شرایط نوروفیزیولوژیک مانند تینیتوس می‌تواند مسئول باشد. با این حال، تأثیر روانی و عاطفی این تجربه بر فرد می‌تواند قابل توجه باشد و ممکن است نیاز به حمایت روانی داشته باشد.

آیا می‌توان هوم یا تینیتوس فرکانس پایین را درمان کرد؟

درمان قطعی برای همه انواع تینیتوس وجود ندارد، اما روش‌هایی برای کاهش شدت و اثرات آن وجود دارد؛ از جمله مدیریت محرک‌ها، تکنیک‌های بازآموزی شنوایی، حمایت روانی و در برخی موارد استفاده از دستگاه‌های کمکی شنوایی. تصمیم درمانی باید مبتنی بر ارزیابی تخصصی و شرایط فردی باشد.

آیا لازم است محیط اطراف برای منبع صوتی بررسی شود؟

بله. مخصوصاً اگر شک دارید صدای هوم محلی و مرتبط با محیط زندگی یا کارتان است، بررسی منابع محیطی توسط متخصصان صوتی یا مقامات محلی ممکن است مفید باشد.

جمع‌بندی کاربردی

تحقیقات تازه نشان می‌دهد که برای بسیاری از افرادی که صدای «هوم» را گزارش می‌کنند، توضیح قوی و موقتی این است که با یک شکل از تینیتوس فرکانس پایین مواجه‌اند. این یافته به معنای پایان بررسی دلایل محیطی یا ساختاری نیست، اما راهنمایی‌هایی برای ارزیابی و مدیریت بالینی فراهم می‌کند. اگر شما یا نزدیکانتان این تجربه را دارند، گام‌های عملی اولیه شامل مشاوره با شنوایی‌شناس یا پزشک متخصص، انجام شنوایی‌سنجی مناسب و بررسی عوامل محیطی و روانی است. در مواردی که علائم همراه مانند کاهش شنوایی، سرگیجه یا درد وجود دارد، مراجعه فوری‌تر لازم است.

نکته نهایی

هوم معمایی پیچیده و چندوجهی است؛ پژوهش‌های جدید گام مهمی در روشن‌سازی برخی جنبه‌های آن برداشته‌اند، اما برای رسیدن به پاسخ‌های قطعی‌تر نیازمند مطالعات بیشتر، روش‌های ثبت دقیق‌تر و بررسی‌های بین‌رشته‌ای هستیم.

منبع: ScienceDaily Health. The mysterious hum heard around the world may finally have an explanation. 2026. https://www.sciencedaily.com/releases/2026/07/260719040002.htm

مطالب این مقاله فقط برای افزایش آگاهی عمومی است و جایگزین تشخیص یا درمان پزشکی نیست. برای اطلاعات بیشتر، صفحه سیاست پزشکی و سلب مسئولیت پزشک سایت را بخوانید.