داروی تزریقی «لناکاپاویر» که در مطالعات بالینی اثربخشی نزدیک به ۱۰۰ درصد در پیشگیری از ابتلا به HIV نشان داده، بهعنوان یکی از مهمترین دستاوردهای چهار دهه مبارزه با این ویروس شناخته میشود؛ اما قیمت بالا و اختلاف بر سر دسترسی، مانع استفاده گسترده از آن شده است.
برای نخستین بار در چهار دهه مبارزه با ویروس HIV، دارویی معرفی شده که میتواند خطر ابتلا به این ویروس را تقریباً به صفر برساند. با این حال، بزرگترین مانع پیش روی این دستاورد علمی، نه اثربخشی آن، بلکه دسترسی بیماران به دارو است.
داروی لناکاپاویر (Lenacapavir) که توسط شرکت Gilead Sciences تولید شده، در کارآزماییهای بالینی نشان داده است با تنها دو تزریق در سال، تقریباً به طور کامل از ابتلا به HIV پیشگیری میکند؛ حتی در افرادی که در معرض خطر بالای آلودگی قرار دارند.
قیمت بالا؛ مانعی برای کشورهای درگیر HIV
در آمریکا، هر دوز این دارو حدود ۱۴ هزار دلار قیمت دارد. اگرچه شرکت گیلیاد مجوز تولید نسخههای ژنریک این دارو را با قیمت حدود ۴۰ دلار برای ۱۲۰ کشور کمدرآمد و با درآمد متوسط صادر کرده است، اما بسیاری از کشورهای آمریکای لاتین از این طرح بهرهمند نشدهاند.
کشورهایی مانند برزیل، مکزیک، آرژانتین و پرو که از کانونهای مهم شیوع HIV هستند و حتی در انجام مطالعات بالینی این دارو مشارکت داشتهاند، به دلیل قرار گرفتن در گروه کشورهای «با درآمد متوسط رو به بالا»، واجد شرایط دریافت نسخه ارزان نیستند؛ در حالی که توان پرداخت قیمتهای آمریکا را نیز ندارند.
اعتراض به سیاست قیمتگذاری
در کنفرانس بینالمللی ایدز که این هفته در ریودوژانیرو برگزار شد، فعالان حوزه سلامت با شعارهایی مانند «طمع شرکتهای دارویی جان انسانها را میگیرد» و «نوآوری بدون دسترسی، عدالت نیست» به سیاست قیمتگذاری این دارو اعتراض کردند.
وزیر بهداشت برزیل نیز اعلام کرد مذاکرات با شرکت گیلیاد به نتیجه نرسیده، زیرا قیمت پیشنهادی این شرکت حدود ۱۰ برابر بیشتر از مبلغی است که کشورهایی مانند اندونزی و تایلند برای همین دارو پرداخت میکنند.
پاسخ شرکت گیلیاد
شرکت گیلیاد اعلام کرده است که مذاکرات با دولتهای آمریکای لاتین همچنان ادامه دارد، اما جزئیاتی از قیمتهای پیشنهادی خود منتشر نکرده است.
این شرکت تأکید کرده که گسترش دسترسی به لناکاپاویر تنها به قیمت وابسته نیست و عواملی مانند اخذ مجوزهای قانونی، آمادگی نظام سلامت، تأمین مالی و زیرساختهای توزیع نیز در این روند نقش دارند.
رقبای جدید در راه
در همین حال، برزیل همکاری با شرکتهای دیگر را برای تولید داروهای مشابه آغاز کرده است.
یکی از این گزینهها، داروی خوراکی Alimatravir است که ماهانه یک بار مصرف میشود و هنوز در مرحله سوم کارآزمایی بالینی قرار دارد.
همچنین برزیل اعلام کرده است داروی تزریقی Cabotegravir که هر دو ماه یکبار تزریق میشود، تا پایان سال جاری وارد برنامه ملی پیشگیری از HIV خواهد شد؛ زیرا تولیدکننده آن قیمت قابل قبولی ارائه کرده است.
امیدی برای کنترل همهگیری
کارشناسان معتقدند داروهای پیشگیری طولانیاثر، مهمترین فرصت برای کنترل HIV در دهههای اخیر هستند؛ زیرا برخلاف قرصهای روزانه، مصرف آنها آسانتر است، پایبندی بیماران به درمان را افزایش میدهد و از انگ اجتماعی ناشی از مصرف روزانه دارو میکاهد.
در حال حاضر حدود یک میلیون نفر در برزیل با HIV زندگی میکنند و با وجود استفاده بیش از ۲۳۳ هزار نفر از داروهای پیشگیری، تنها حدود ۶ هزار نفر به داروهای تزریقی طولانیاثر دسترسی دارند.
بر اساس آمار UNAIDS، برخلاف بسیاری از مناطق جهان، موارد جدید ابتلا به HIV در آمریکای لاتین از سال ۲۰۱۰ تاکنون ۲۵ درصد افزایش یافته است؛ در حالی که در آفریقای جنوب صحرا این میزان ۶۲ درصد کاهش داشته است.
کارشناسان میگویند اگر تولید و دسترسی به لناکاپاویر افزایش یابد، این دارو میتواند نقش مهمی در کنترل همهگیری جهانی HIV ایفا کند.
مطالب این مقاله فقط برای افزایش آگاهی عمومی است و جایگزین تشخیص یا درمان پزشکی نیست. برای اطلاعات بیشتر، صفحه سیاست پزشکی و سلب مسئولیت پزشک سایت را بخوانید.
تعداد نظرات : 0
هنوز نظری برای این مطلب ثبت نشده است.
ارسال نظر