التهاب مزمن با بیماریهایی مانند دیابت، بیماریهای قلبی و برخی سرطانها مرتبط است، اما این به معنای مضر بودن همه انواع التهاب نیست. متخصصان تغذیه میگویند بسیاری از توصیههای رایج درباره «رژیمهای ضدالتهاب» پایه علمی محکمی ندارند و برای کنترل التهاب، باید به سبک زندگی و الگوی کلی تغذیه توجه کرد.
التهاب مزمن این روزها به یکی از داغترین موضوعات حوزه سلامت تبدیل شده است، اما همچنان سوءبرداشتهای زیادی درباره آن وجود دارد. اگرچه التهاب مزمن خطر ابتلا به بیماریهایی مانند بیماریهای قلبی، دیابت نوع ۲، برخی سرطانها، بیماریهای خودایمنی و حتی زوال شناختی را افزایش میدهد، اما بسیاری از توصیههایی که برای کاهش آن مطرح میشوند، سادهانگارانه یا نادرست هستند.
متخصصان تغذیه در ادامه، سه واقعیت مهم و یک باور غلط رایج درباره التهاب مزمن را توضیح میدهند.
حقیقت اول: همه التهابها مضر نیستند
برخلاف تصور رایج، التهاب همیشه دشمن بدن نیست. در واقع، التهاب یکی از مهمترین مکانیسمهای دفاعی سیستم ایمنی محسوب میشود.
به گفته متخصصان، زمانی که انگشتتان بریده میشود یا به سرماخوردگی مبتلا میشوید، بدن با ایجاد التهاب کوتاهمدت به مقابله با عفونت و ترمیم بافتها میپردازد. پس از پایان روند بهبودی نیز این التهاب به طور طبیعی فروکش میکند.
مشکل زمانی آغاز میشود که این واکنش دفاعی برای هفتهها، ماهها یا حتی سالها ادامه پیدا کند. در این حالت، التهاب مزمن به جای محافظت از بدن، به بافتهای سالم آسیب میزند و خطر ابتلا به بیماریهای مزمن را افزایش میدهد.
بنابراین هدف، حذف کامل التهاب نیست؛ بلکه باید به بدن کمک کرد تا بتواند این فرآیند را به درستی تنظیم کند.
حقیقت دوم: الگوی کلی تغذیه مهمتر از یک ماده غذایی است
این روزها بسیاری از خوراکیها با عنوان «ضدالتهاب» معرفی میشوند، اما کارشناسان تأکید میکنند که هیچ ماده غذایی به تنهایی نمیتواند التهاب مزمن را درمان کند.
مطالعات نشان میدهند رژیمهایی که سرشار از موارد زیر هستند، با کاهش نشانگرهای التهاب ارتباط دارند:
- سبزیجات
- میوهها
- غلات کامل
- حبوبات
- مغزها و دانهها
- ماهی
- چربیهای سالم مانند روغن زیتون (رژیم مدیترانهای)
در مقابل، مصرف مداوم غذاهای فوقفرآوریشده و خوراکیهای حاوی قند افزوده، معمولاً با افزایش التهاب همراه است.
به همین دلیل، افزودن یک ماده غذایی ضدالتهاب به رژیمی که در مجموع ناسالم است، تأثیر قابل توجهی نخواهد داشت. مهمتر از هر چیز، داشتن یک الگوی غذایی متعادل و قابلتداوم است.
حقیقت سوم: سبک زندگی به اندازه رژیم غذایی اهمیت دارد
تغذیه تنها عامل مؤثر بر التهاب مزمن نیست. خواب کافی، فعالیت بدنی منظم و مدیریت استرس نیز نقش مهمی در کنترل التهاب دارند.
پژوهشها نشان میدهد ورزش با شدت متوسط، در صورتی که با استراحت کافی همراه باشد، عملکرد سیستم ایمنی را بهبود میبخشد و اثرات ضدالتهابی دارد.
البته کارشناسان هشدار میدهند که شروع ناگهانی ورزشهای سنگین، بهویژه پس از یک دوره کمتحرکی، میتواند به طور موقت التهاب بدن را افزایش دهد. بنابراین بهتر است فعالیت بدنی به تدریج آغاز شود.
همچنین استرس مزمن و خواب ناکافی با افزایش التهاب مزمن ارتباط دارند. تمرینهایی مانند تنفس عمیق، مدیتیشن، حضور در طبیعت و حفظ ارتباطات اجتماعی میتوانند به کاهش استرس و بهبود پاسخ التهابی بدن کمک کنند.
باور اشتباه: برای کاهش التهاب باید گروههای غذایی را حذف کنید
یکی از رایجترین توصیهها در شبکههای اجتماعی، حذف کامل گلوتن یا لبنیات برای کاهش التهاب است؛ اما متخصصان میگویند شواهد علمی از چنین توصیهای برای اغلب افراد سالم حمایت نمیکند.
بررسیها نشان دادهاند که لبنیات و غلات کامل حاوی گلوتن، در بیشتر افراد نه تنها التهابزا نیستند، بلکه حتی ممکن است اثرات خنثی یا مفیدی بر التهاب داشته باشند.
البته این موضوع برای همه یکسان نیست. افراد مبتلا به بیماری سلیاک باید گلوتن را کاملاً حذف کنند و کسانی که به لاکتوز یا پروتئین شیر حساسیت دارند نیز باید مصرف لبنیات را محدود یا قطع کنند.
همچنین در برخی افراد مبتلا به بیماریهای خودایمنی، دردهای مزمن یا مشکلات گوارشی، حذف موقت گلوتن یا لبنیات با نظر متخصص میتواند به شناسایی حساسیتهای غذایی پنهان کمک کند.
کارشناسان تأکید میکنند که حذف گروههای غذایی نباید صرفاً بر اساس توصیههای شبکههای اجتماعی انجام شود، بلکه باید با توجه به سابقه پزشکی، علائم فرد و نظر متخصص تغذیه صورت گیرد.
التهاب مزمن موضوعی پیچیدهتر از آن است که با حذف یک ماده غذایی یا مصرف یک «ابرخوراکی» کنترل شود. اگرچه التهاب مزمن با بسیاری از بیماریها ارتباط دارد، اما التهاب طبیعی بخش ضروری از سیستم دفاعی بدن است. حفظ یک رژیم غذایی متعادل، خواب کافی، فعالیت بدنی منظم، کنترل استرس و پرهیز از رژیمهای محدودکننده غیرضروری، مؤثرترین راهکارهای علمی برای کمک به تنظیم التهاب و حفظ سلامت عمومی بدن هستند.
مطالب این مقاله فقط برای افزایش آگاهی عمومی است و جایگزین تشخیص یا درمان پزشکی نیست. برای اطلاعات بیشتر، صفحه سیاست پزشکی و سلب مسئولیت پزشک سایت را بخوانید.
تعداد نظرات : 0
هنوز نظری برای این مطلب ثبت نشده است.
ارسال نظر