چرا پیوند مغز هنوز ممکن نیست؟

در تأسیساتی در آریزونا، بیش از ۱۵۰ سر جدا شده از بدن در دمای بسیار پایین نگهداری می‌شوند به این امید که روزی بتوان آن‌ها را به بدن‌های جدید متصل کرد؛ اما چرا امروز نمی‌توان یک مغز را به بدن جدید پیوند زد؟ پاسخ در پیچیدگی باورنکردنی اتصالات عصبی نهفته است.

در تأسیسات آلکور (Alcor) در ایالت آریزونای آمریکا، بیش از ۱۵۰ سر جدا شده از بدن در دمای بسیار پایین نگهداری می‌شوند؛ اما واقعیت علمی این است که پیوند مغز همچنان در حیطه علمی‌تخیلی باقی مانده است.

چرا پیوند مغز غیر ممکن است؟

دکتر مکس کروکف (Max Krucoff)، استادیار جراحی مغز و اعصاب می‌گوید: هویت و شخصیت شما در مغزتان نهفته است.

اما مشکل اصلی جای دیگری است: جراحان هنوز نمی‌توانند ارتباطات بین اعصاب را بازسازی کنند. اعصاب محیطی (آن‌هایی که در سراسر بدن پراکنده شده‌اند) می‌توانند پس از پیوند بازسازی شوند؛ اما سیستم عصبی مرکزی (مغز و نخاع) توانایی بسیار محدودی برای تولید سلول‌های عصبی جدید دارد. حتی پیوند جزئی مغز (مانند پیوند مخچه) نیز غیر ممکن است. مخچه، خانه میلیون‌ها سلول عصبی خاص است که هر کدام با هزاران سلول دیگر در ارتباطند. دکتر کروکف می‌گوید: تعداد این اتصالات فراتر از توانایی فعلی ماست.

اتصال در نخاع؛ ساده‌ترین حالت ممکن

ساده‌ترین روش نظری برای پیوند مغز، اتصال آن به بدن از طریق نخاع است. جراح می‌تواند استخوان‌ها و رگ‌های گردن را به هم متصل کند و حتی اعصاب نخاع را در کنار هم قرار دهد. اما دکتر کروکف می‌گوید: برای اینکه آن سلول‌ها با هم ارتباط برقرار کنند، هنوز راه حلی پیدا نکرده‌ایم.

سلول‌های پورکنژ (نوعی سلول عصبی در مخچه) دارای شاخه‌های زیادی هستند که از نورون‌های اطراف پیام دریافت می‌کنند

آیا پیوند سر تاکنون انجام شده است؟

در دهه ۱۹۷۰ میلادی، دکتر رابرت وایت (Robert J. White) سر میمون‌ها را به بدن‌های جدید پیوند زد. حیوانات پس از جراحی می‌توانستند بجوند و قورت دهند، اما هیچ‌کدام بیش از ۹ روز زنده نماندند.

در سال ۲۰۱۳ میلادی، جراح ایتالیایی دکتر سرجیو کاناورو (Sergio Canavero) طرح پیوند سر انسان را مطرح کرد، اما با مخالفت گسترده همکارانش از نظر اخلاقی و علمی روبه‌رو شد.

آینده: پیوند سلول‌های بنیادی

پیوند کامل مغز ممکن نیست، اما پیوند سلول‌های بنیادی شاید روزی بتواند بافت‌های آسیب‌دیده مغز را ترمیم کند.

دکتر راسلان روست (Ruslan Rust)، متخصص علوم اعصاب می‌گوید: اگر سلول‌های بنیادی طوری برنامه‌ریزی شوند که به سلول عصبی تبدیل گردند، امکان بیشتری برای ادغام در شبکه عصبی خواهند داشت.

درمان‌های سلول‌های بنیادی برای بیماری پارکینسون، سکته مغزی و آسیب نخاعی در حال آزمایش هستند، اما هنوز تأیید نشده‌اند. مطالعه‌ای در سال ۲۰۲۳ میلادی نشان داد بافت‌های مغزی رشدیافته در آزمایشگاه می‌توانند مغز آسیب‌دیده موش را ترمیم کنند، اما سال‌ها طول خواهد کشید تا بتوان از این روش برای انسان‌ها استفاده کرد.