سنگ کلیه رسوبهای سختی از نمکها و مواد معدنی است که در مسیر دستگاه ادراری شکل میگیرد و میتواند از نظر اندازه، جنس و محل متفاوت باشد. متخصصان اورولوژی افزایش مشاهده موارد سنگ کلیه را با تغییرات سبک زندگی، کمآبی و تغذیه مرتبط میدانند. این صفحه بهصورت ساده و عملی درباره چرایی شیوع بیشتر، علائم معمول و هشداردهنده، اقدامات ایمن اولیه و راههای کلی پیشگیری توضیح میدهد؛ هدف کمک به تشخیص زودهنگام علائم و هدایت برای مراجعه مناسب است.
تذکر: این مطلب جنبه آموزشی دارد و جایگزین معاینه و تشخیص پزشک نیست.
متخصص اورولوژی، درباره دلایل افزایش شیوع بیماری سنگ کلیه و راههای پیشگیری و درمان آن، توضیحاتی داد.
سید محمد حسینینیا، در پاسخ به این سوال که سنگ کلیه چیست و چرا اینقدر شایع شده است، گفت: سنگ کلیه به رسوبات سختی از مواد معدنی و نمکها گفته میشود که درون کلیهها شکل میگیرند. شایعترین نوع آن سنگهای کلسیمی هستند. سبک زندگی کمتحرک، مصرف ناکافی آب، رژیم غذایی پرنمک و پرپروتئین و حتی گرمای هوا، از عوامل مهم افزایش شیوع آن در سالهای اخیر است.
وی درباره علائم شایع سنگ کلیه، عنوان کرد: مهمترین علامت، درد ناگهانی و شدید در پهلو یا کمر است که ممکن است به کشاله ران تیر بکشد. گاهی با تهوع، استفراغ، خون در ادرار یا سوزش ادرار همراه است. بسته به محل سنگ، علائم آن متفاوت است. گاهی سنگ بزرگ در داخل کلیه علائم ایجاد نمیکند ولی به مرور زمان کلیه را نابود میکند. گاهی سنگی کوچک علائم شدیدی ایجاد میکند. بنابراین اهمیت معاینه روتین مشخص میشود. ممکن است فرد هیچ علامتی نداشته باشد و بهطور اتفاقی در سونوگرافی کشف شود.
حسینی نیا در پاسخ به این سوال که آیا تغذیه در بروز یا پیشگیری از سنگ کلیه نقش دارد، تصریح کرد: قطعاً بله. کمنوشیدن آب، مصرف زیاد نمک، نوشابههای سیاه، پروتئین حیوانی و اسفناج در برخی افراد میتواند خطر تشکیل سنگ را افزایش دهد. برای پیشگیری، توصیه میکنیم روزانه حداقل ۲ تا ۲.۵ لیتر آب بنوشید و از مصرف بیشازحد گوشت قرمز، نمک و غذاهای فرآوریشده بپرهیزید.
وی در خصوص اینکه چه افرادی بیشتر در معرض خطر هستند، عنوان کرد: کسانی که سابقه خانوادگی سنگ کلیه دارند، بیماران با اختلالات متابولیک مثل پرکاری پاراتیروئید، کسانی که در مناطق گرم زندگی میکنند، افرادی که کمتحرک هستند یا مصرف مایعات کافی ندارند، بیشتر در معرض خطرند. همچنین افرادی که رژیمهای کاهش وزن شدید میگیرند باید مراقب باشند.
حسینی نیا درباره درمان سنگ کلیه، خاطرنشان کرد: بسته به اندازه، جنس و محل سنگ، درمان متفاوت است. سنگهای کوچک معمولاً با مصرف زیاد مایعات، دارو و صبر دفع میشوند. در موارد بزرگتر ممکن است از روشهایی مثل سنگشکنی بروناندامی (ESWL)، یورتروسکوپی یا حتی جراحی استفاده شود.
پرسشهای متداول
آیا سنگ کلیه مسری است؟
خیر؛ سنگ کلیه مسری نیست. اما عوامل ژنتیکی یا محیطی ممکن است در خانوادهها شایعتر باشند.
آیا همیشه سنگ کلیه درد دارد؟
خیر؛ برخی سنگها بیعلامتاند و فقط در تصویربرداری یا آزمایشها کشف میشوند، اما حرکت سنگ معمولاً باعث درد ناگهانی و شدید میشود.
چه زمانی باید به اورژانس مراجعه کنم؟
در صورت تب همراه با درد پهلو، ناتوانی در ادرار کردن، خونریزی قابلتوجه یا درد بسیار شدید، سریعاً به اورژانس مراجعه کنید.
آیا نوشیدن آب میتواند از سنگ کلیه جلوگیری کند؟
نوشیدن مایعات مناسب معمولاً به رقیق شدن ادرار و کاهش احتمال تشکیل سنگ کمک میکند اما تضمینی قطعی نیست.
آیا سنگ کلیه میتواند باعث تب شود؟
بله؛ اگر سنگ باعث انسداد و عفونت ادراری شود ممکن است تب و لرز ظاهر شود که نیاز به مراقبت فوری دارد.
آیا مصرف نمک ارتباطی با سنگ کلیه دارد؟
مصرف زیاد نمک میتواند ریسک تشکیل برخی انواع سنگها را افزایش دهد؛ کاهش نمک غذایی معمولاً توصیه عمومی است.
آیا سنگهای کوچک همیشه نیاز به عمل جراحی دارند؟
خیر؛ بسیاری از سنگهای کوچک با مراقبت و پیگیری دفع میشوند. تصمیم به مداخله بر اساس اندازه، محل و علائم گرفته میشود.
آیا عفونت ادراری باعث تشکیل سنگ میشود؟
برخی عفونتهای مزمن میتوانند به تشکیل نوع خاصی از سنگها (استروویت) منجر شوند؛ درمان عفونت در پیشگیری اهمیت دارد.
مطالب این مقاله فقط برای افزایش آگاهی عمومی است و جایگزین تشخیص یا درمان پزشکی نیست. برای اطلاعات بیشتر، صفحه سیاست پزشکی و سلب مسئولیت پزشک سایت را بخوانید.
تعداد نظرات : 0
هنوز نظری برای این مطلب ثبت نشده است.
ارسال نظر