باکتری های لثه با قلب چه می کنند؟

تحقیق جدید دانشگاه هیروشیما نشان می‌دهد باکتری بیماری لثه بنام Porphyromonas gingivalis ممکن است وارد جریان خون شود و به قلب نفوذ کند.

باکتری مذکور در آنجا به آرامی باعث ایجاد بافت اسکار، معروف به فیبروز می شود که ساختار قلب را مخدوش می کند، همچنین با سیگنال های الکتریکی متداخل می شود و خطر فیبریلاسیون دهلیزی (AFib) را افزایش می دهد.

پزشکان از مدت ها قبل متوجه شده بودند افراد دچار التهاب لثه که یک بیماری شایع است، در معرض مشکلات قلبی بیشتری قرار دارند. یکی از تحلیل های جدید این بیماری را به ۳۰ درصد ریسک بیشتر ابتلا به AFib یک اختلال جدی ریتم قلب که ممکن است به سکته مغزی، نارسایی قلبی و سایر عوارض تهدید کننده زندگی منجر شود، پیوند داد.

تحقیقات پیشین نشان داده بود التهاب احتمالا عامل بیماری های قلبی است. هنگامیکه سلول های ایمنی در لثه برای مبارزه با عفونت اقدام می کنند، سیگنال های شیمیایی که آزاد می کنند، ممکن است به طور ناخواسته وارد جریان خون شود و التهاب سیستماتیکی را دامن بزند که فراتر از دهان به بقیه اعضای بدن آسیب برساند.

اما التهاب تنها تهدیدی نیست که از لثه ها سرچشمه می گیرد. محققان دی ان ای یک باکتری های دهانی خطرناک در ماهیچه ها و دریچه های قلب کشف کردند. یکی از آنها یا همان Porphyromonas gingivalis برای نقشی که در فهرست فزاینده بیماری های سیستماتیک از جمله آلزایمر، دیابت و برخی سرطان ها داشت، مورد بررسی قرار گرفت. قبلا این باکتری در مغز، کبد و پلاسنتا ردیابی شده بود. اما مشخص نبود چگونه این عامل به قلب می رسد.

 تحقیق جدید شواهدی شفاف فراهم کرده که نشان می دهد این باکتری در لثه‌ها می‌تواند راه خود را به دهلیز چپ هم در مدل‌های حیوانی و هم در انسان گسترش دهد و به یک مسیر میکروبی بالقوه اشاره می‌کند که التهاب لثه را به AFib مرتبط می‌کند.

به گفته مولف ارشد تحقیق رابطه معمول بین التهاب لثه و فیبریلاسیون دهلیزی هنوز ناشناخته است اما شیوع باکتری التهاب لثه از طریق جریان خون احتمالا این بیماری ها را بهم مرتبط می کند

خلاصه شواهد: چه مطالعاتی این ارتباط را نشان می‌دهند؟

شواهد درباره ارتباط بین بیماری‌های لثه و بیماری قلبی از چند نوع پژوهش به‌دست آمده است:

• مطالعات اپیدمیولوژیک مشاهده‌ای: در بسیاری از تحلیل‌ها افراد مبتلا به التهاب مزمن لثه در مقایسه با جمعیت عادی نرخ بالاتری از بیماری‌های قلبی عروقی یا آریتمی‌های خاص گزارش شده است؛ اما این مطالعات نشان‌دهنده همبستگی هستند و لزوماً علت را اثبات نمی‌کنند.
• مطالعات آزمایشگاهی و حیوانی: در مدل‌های حیوانی، ورود باکتری‌های دهانی یا مولکول‌های التهابی به گردش خون می‌تواند نشان‌های التهابی قلبی یا تغییرات بافتی ایجاد کند؛ این مدل‌ها کمک می‌کنند مکانیزم‌های احتمالی را بررسی کنیم اما همیشه به‌طور کامل به انسان قابل تعمیم نیستند.
• کشف DNA یا اجزای باکتریایی در بافت‌های انسانی: در برخی نمونه‌های قلبی یا دریچه‌ای، نشانه‌هایی از DNA متعلق به باکتری‌های دهان گزارش شده است؛ این یافته‌ها جالب اما نیازمند تکرار و بررسی دقیق‌تر برای روشن کردن معنی بالینی هستند.

جمع‌بندی: شواهد فعلی نشان‌دهنده یک ارتباط محتمل اما پیچیده و در مواردی غیرقطعی است؛ هنوز مدارک قطعی علت‌ومعلولی برای اکثر پیامدهای قلبی وجود ندارد و نتایج باید با احتیاط تفسیر شوند.

چگونه باکتری‌های دهان می‌توانند روی قلب اثر بگذارند؟ (مسیرهای احتمالی)

محققان چند مسیر احتمالی را مطرح کرده‌اند که می‌تواند توضیح دهد چگونه مشکلات لثه بر قلب تأثیر بگذارد:

• ورود مستقیم باکتری یا اجزای آن به جریان خون: هنگام خونریزی لثه (مثلاً در زمان مسواک زدن یا کشیدن دندان) باکتری‌ها یا محصولات آنها می‌توانند وارد گردش خون شوند و در موارد نادر به بافت‌های دوردست برسند.
• التهاب سیستمیک: عفونت مزمن لثه می‌تواند موجب آزادسازی مولکول‌های التهابی شود که وارد خون می‌شوند و پاسخ التهابی در سراسر بدن را تقویت می‌کنند؛ التهاب طولانی‌مدت یکی از عوامل شناخته‌شده در پیشرفت آترواسکلروز و برخی اختلالات ریتم است.
• تأثیر بر شبکه ایمنی و پیام‌رسانی سلولی: محصولات باکتریایی ممکن است عملکرد سلول‌های ایمنی یا سلول‌های اندوتلیال رگ‌ها را تغییر دهند و منجر به تغییرات ساختاری یا عملکردی در قلب شوند.
• ایندوکاردیت عفونی (در افراد مستعد): در بیماران با دریچه مصنوعی یا نقص‌های ساختاری قلب، ورود مستقیم باکتری می‌تواند منجر به عفونت لایه داخلی قلب (اندوکاردیت) شود؛ این وضعیت جدی و نیازمند تشخیص و درمان تخصصی است.

این مسیرها بیشتر «احتمالی» توصیف می‌شوند و ترکیب چند مکانیزم ممکن است در افراد مختلف متفاوت باشد.

علائم هشدار و چه موقع باید فوراً به پزشک یا اورژانس مراجعه کرد

اگر هر یک از علائم زیر را تجربه کردید، باید فوراً با خدمات اضطراری (شماره‌های محلی اورژانس) تماس بگیرید یا به نزدیک‌ترین مرکز درمانی مراجعه کنید:

• درد شدید یا فشار در قفسه سینه یا درد منتشرشونده به فک، گردن یا بازوها.
• تنگی نفس ناگهانی یا کاهش شدید سطح هوشیاری یا سنکوپ (غش یا از هوش رفتن).
• تب بالا همراه با لرز و علائم سیستمیک که می‌تواند نشانه عفونت منتشر یا اندوکاردیت باشد.
• تورم ناگهانی در پاها یا ایجاد ادرار کم و رنگ یا علائم نارسایی که نیاز به ارزیابی فوری دارد.

در مواردی که نگرانی از عفونت قلبی وجود دارد (به‌ویژه در افرادی با سابقه دریچه قلبی یا ایمپلنت)، توجه سریع پزشکی لازم است؛ این شرایط ممکن است نیازمند آزمایش‌های تخصصی و درمان بیمارستانی باشد.

محدودیت‌های دانش فعلی و اینکه چه سؤالاتی بی‌پاسخ مانده‌اند

نکاتی که باید در تفسیر این حوزه در نظر گرفته شوند:

• عدم وجود اثبات قطعی علت و معلول: بسیاری از مطالعات مشاهده‌ای همبستگی را نشان می‌دهند اما برای اثبات مستقیم اینکه درمان التهاب لثه باعث کاهش رخدادهای قلبی می‌شود، به مطالعات تصادفی کنترل‌شده نیاز است.
• تنوع در روش‌ها و نمونه‌ها: تفاوت در روش‌های تشخیصی، اندازه نمونه و تعاریف بالینی بین مطالعات باعث شده نتایج یکسان نباشند.
• تعمیم‌پذیری محدود مدل‌های حیوانی: یافته‌های آزمایشگاهی و حیوانی راهنمایی‌کننده‌اند اما همیشه در انسان تکرار نمی‌شوند.
• نیاز به مطالعات طولی و بین‌رشته‌ای: برای روشن شدن مسیرهای دقیق و تعیین اثر بالینی مداخله در سلامت دهان بر بیماری قلبی به مطالعات طولی و همکاری بین دندان‌پزشکان و متخصصان قلب نیاز است.

این محدودیت‌ها نشان می‌دهد هنوز فضای تحقیقاتی زیادی برای پاسخ‌گویی به سؤالات کلیدی وجود دارد.

لینک‌های مرتبط داخلی

برای راهنمایی‌های مرتبط درباره مراقبت و دسترسی به خدمات پزشکی می‌توانید صفحات زیر را مشاهده کنید:

• کلینیک‌ها — برای پیدا کردن مراکز دندان‌پزشکی و قلبی مناسب در منطقه شما.
• کاریابی پزشکی — در صورت نیاز به نیروهای تخصصی یا فرصت‌های همکاری بین‌حرفه‌ای.

مطالب این مقاله فقط برای افزایش آگاهی عمومی است و جایگزین تشخیص یا درمان پزشکی نیست. برای اطلاعات بیشتر، صفحه سیاست پزشکی و سلب مسئولیت پزشک سایت را بخوانید.