شیمیدرمانی یکی از روشهای اصلی درمان سرطان است که با هدف کاهش یا کنترل رشد سلولهای سرطانی به کار میرود. بسیاری از داروهای شیمیدرمانی علاوه بر سلولهای سرطانی روی سلولهای سالم بدن نیز اثر میگذارند و به همین دلیل عوارض جانبی متنوعی ایجاد میشود. یکی از مشکلاتی که در منابع مروری گزارش شده، نوروپاتی محیطی (درد یا اختلالات حسی عصبی) است؛ در مرورهایی که روی چندین مطالعه انجام شده، شیوعهای متفاوتی گزارش شده است که گاهی حول و حوش ۳۰–۴۰ درصد بودهاند، اما اندازه، نوع سرطان و نوع داروها در این ارقام مؤثرند.
در این مقاله بهصورت خلاصه و آموزشی انواع شایع عوارض، نشانههای هشدار و رویکردهای مراقبتی عمومی مطرح میشود. این مطلب اطلاعات عمومی است و جایگزین مشورت با تیم درمانی شما نیست؛ در صورت تردید یا بروز علامت جدی با پزشک معالج تماس بگیرید.
بررسی شواهد جدید نشان می دهد که از هر ۱۰ بیمار سرطانی که تحت شیمی درمانی قرار می گیرند، ۴ نفر دچار درد شدید عصبی محیطی می شوند.
محققان گزارش دادند: «این بیماران ممکن است از دست دادن تعادل و هماهنگی، ضعف یا احساس بی حسی، گزگز، سوزن سوزن شدن، یا سوزش را تجربه کنند.»
تیم تحقیق به سرپرستی دکتر «رایان دسوزا»، متخصص بیهوشی در کلینیک مایو در ایالت مین، نتیجهگیری کرد: «یافتههای ما تأکید میکند که نوروپاتی محیطی ناشی از شیمیدرمانی دردناک، یک چالش سلامت جهانی قابل توجه است که بیش از ۴۰ درصد از مبتلایان به این بیماری را تحت تأثیر قرار میدهد.»
نتایج نشان میدهد که به نظر میرسد داروهای شیمی درمانی مبتنی بر پلاتین یا تاکسان بیشترین خطر را برای درد عصبی دارند و به نظر میرسد بیماران سرطان ریه بالاترین میزان نوروپاتی را تجربه میکنند.
محققان میگویند داروهای شیمی درمانی سرطان را می کشند اما به سلولها و بافتهای سالم از جمله سلولهای سیستم عصبی هم آسیب میرسانند.
نوروپاتی محیطی یک عارضه جانبی بالقوه شناخته شده شیمی درمانی است، اما این مطالعه اولین مطالعهای است که میزان شیوع آن را در بین بیماران سرطانی تخمین میزند.
به گفته محققان، تصور میشود که این عارضه ناشی از آسیب داروی شیمیدرمانی است که سیگنالهای عصبی عادی را مختل میکند و منجر به درد مداوم میشود.
برای این مطالعه، محققان نتایج ۷۷ مطالعه قبلی را که شامل نزدیک به ۱۱۰۰۰ شرکتکننده از ۲۸ کشور بود، جمعآوری کردند.
دادهها نشان داد که بیش از ۴۱ درصد از بیماران تحت درمان با شیمی درمانی دچار نوروپاتی محیطی دردناک و مداوم شدند که حداقل سه ماه طول کشید.
نتایج نشان میدهد که تقریباً ۴۱ درصد از بیماران تحت درمان با شیمیدرمانی مبتنی بر پلاتین دچار درد عصبی شدهاند و همچنین کمی بیش از ۳۸ درصد از بیماران تحت درمان با تاکسانها دچار چنین دردهایی میشوند.
درد عصبی در بیماران مبتلا به سرطان ریه شایعتر بود و بیش از ۶۲ درصد آن را تحت تأثیر قرار داد. این شرایط احتمالاً به این دلیل است که این بیماران اغلب به چرخههای متعدد و طولانی مدت شیمی درمانی نیاز دارند.
افرادی که برای سرطان تخمدان (۳۲ درصد) و لنفوم (۳۶ درصد) تحت درمان قرار گرفتند، کمترین عارضه عصبی را داشتند.
پرسشهای متداول
آیا همه داروهای شیمیدرمانی موجب نوروپاتی میشوند؟
نه؛ تنها برخی گروههای دارویی مانند پلاتینها و تاکسانها شانس بیشتری برای ایجاد نوروپاتی دارند، اما خطر وابسته به نوع دارو، مقدار تجمعی و وضعیت فردی است. درباره داروی خود از تیم درمانی سوال کنید.
چه اقداماتی میتوانم برای کاهش تهوع و استفراغ انجام دهم؟
توصیههای عمومی شامل خوردن وعدههای کوچک و مکرر، اجتناب از غذاهای چرب و قویبو و مصرف مایعات مناسب است؛ اقدامات خاص باید با تیم درمانی و پرستار هماهنگ شود.
آیا عوارضی مانند ریزش مو برگشتپذیر است؟
در بسیاری از موارد ریزش مو پس از پایان دوره شیمیدرمانی معکوس و موها دوباره رشد میکنند، اما الگو و زمان بازیابی متفاوت است.
مطالب این مقاله فقط برای افزایش آگاهی عمومی است و جایگزین تشخیص یا درمان پزشکی نیست. برای اطلاعات بیشتر، صفحه سیاست پزشکی و سلب مسئولیت پزشک سایت را بخوانید.

تعداد نظرات : 0
هنوز نظری برای این مطلب ثبت نشده است.
ارسال نظر