عوارض جانبی داروی لاغری اوزمپیک چیست؟

دارو‌هایی مانند مونجارو و اوزمپیک و Wegovy برای کاهش وزن بسیار مؤثر هستند. اما کاهش وزن تنها تغییری نیست که بیماران ممکن است تجربه کنند.

Tirzepatide – که با نام تجاری Mounjaro – و سماگلوتید semaglutide که با نام‌های تجاری اوزمپیک Ozempic و Wegovy فروخته می‌شود – یک بار در هفته  تزرزق می‌شود.

مونجارو Mounjaro  آگونیست گیرنده GIP و GLP-۱ است ولی Ozempic و Wegovy  تنها آگونیست گیرنده GLP-۱ است.

Mounjaro و Ozempic در ابتدا به عنوان دارو‌های دیابت فروخته می‌شدند، در حالی که Wegovy به طور خاص برای کاهش وزن از ابتدا تولید شد. Wegovy برای کاهش وزن مورد تأیید FDA است. اوزمپیک و مونجارو (برای کاهش وزن) هنوز تایید نشده.

این دارو‌ها در ابتدا برای بیماران مبتلا به دیابت نوع ۲ تجویز می‌شدند زیرا تولید انسولین را تحریک می‌کنند و قند خون را کاهش می‌دهند. آن‌ها همچنین هورمونی ترشح می‌کنند که هضم را کند می‌کند و غذا را برای مدت طولانی‌تری در معده بیمار نگه می‌دارد. این فرآیند گرسنگی را سرکوب می‌کند و منجر به کاهش وزن می‌شود – اما این کار می‌تواند بر بدن تأثیر بگذارد.

شدیدترین عوارض جانبی اوزمپیک چیست؟

سایر عوارض جانبی جدی Ozempic شامل تومور‌های تیروئید، پانکراتیت، تغییرات در بینایی، کاهش قند خون یا هیپوگلیسمی، مشکلات کیسه صفرا، نارسایی کلیه و سرطان است.

شایع‌ترین آنها، پانکراتیت و مشکلات کیسه صفرا است که هر دو می‌توانند منجر به بستری شدن در بیمارستان شوند.

پزشکان گزارش کرده‌اند که برخی از بیماران که اشتهای آن‌ها بسیار سرکوب شده بود و دچار سوء تغذیه بودند. پس معمولاً باید به بیماران توصیه کرد که علاوه بر دارو، مولتی ویتامین یا مکمل‌های پروتئینی مصرف کنند، زیرا آن‌ها مواد مغذی مورد نیاز خود را از غذا دریافت نمی‌کنند.

متخصصان اختلالات خوردن تأکید کرده‌اند که سرکوبگر‌های گرسنگی از هر نوعی می‌توانند منجر به اختلالات خوردن یا تشدید آن شوند. اختلالات خوردن با کاهش وزن یا افزایش وزن درمان نمی‌شود.

اوزمپیک اثرات بلند مدت‌تری هم دارد؟

هنوز این امر به درستی مشخص نیست. اما حامیان کاهش وزن هشدار می‌دهند که چاقی نیز خطرات درازمدت سلامتی را به همراه دارد. به گفته CDC، افرادی که اضافه وزن یا چاقی دارند، در مقایسه با افراد با وزن سالم، در معرض خطر ابتلا به بسیاری از بیماری‌ها و شرایط سلامتی جدی هستند. این خطرات شامل فشار خون بالا، بیماری عروق کرونر قلب و سکته مغزی است.

تغذیه، سوءتغذیه و اختلالات خوردن

بخشی از کاهش اشتها و کاهش وزن با این داروها ممکن است در برخی افراد منجر به کاهش ورود کالری یا تغییر الگوهای غذایی شود. افرادی که سابقهٔ اختلالات خوردن دارند یا در معرض سوءتغذیه قرار دارند باید قبل از شروع و در طول درمان تحت پایش دقیق قرار گیرند.

• پایش وزن به‌طور منظم و ارزیابی وضعیت تغذیه‌ای می‌تواند به شناسایی کاهش سریع وزن یا کاهش دریافت پروتئین و کالری کمک کند.
• در صورت کاهش اشتهای قابل‌توجه یا علائم اختلال خوردن (مثل اجتناب از غذا، وسواس دربارهٔ وزن یا رفتارهای جبران‌کننده) مشاوره با متخصص تغذیه یا روان‌شناس توصیه می‌شود.

چه علائمی فوراً نیاز به مراجعه به پزشک یا اورژانس دارد؟

در صورت مشاهدهٔ هر یک از علائم زیر فوراً به اورژانس یا پزشک مراجعه کنید:

• درد شکمی بسیار شدید که به پشت می‌زند یا با تب همراه است (ممکن است نشانهٔ پانکراتیت باشد)
• زردی پوست یا چشم، ادرار خیلی تیره یا مدفوع کم‌رنگ
• تنگی نفس، ورم ناگهانی یا علائم واکنش آلرژیک مانند کهیر و تورم صورت/گلو
• سرگیجه شدید، غش یا کاهش سطح هوشیاری
• کاهش شدید قند خون (خصوصاً در بیمارانی که داروهای دیابت دیگری نیز مصرف می‌کنند): علائمی مانند تعریق بیش از حد، لرزش، سردرگمی یا غش

مراقبت‌ها و پایش در زمان استفاده از اوزمپیک

نکات کلی پایش (راهنمای عمومی):

• پزشک معمولاً قبل از شروع درمان سابقهٔ پزشکی، داروهای همراه، و حالت کلی تغذیه را بررسی می‌کند.
• در صورت دیابت، پایش قند خون و تنظیم داروهای پایین‌آورندهٔ قند تحت نظر پزشک اهمیت دارد.
• در صورت بروز اسهال یا استفراغ مکرر، اندازه‌گیری عملکرد کلیه یا رسیدگی به خطر کم‌آبی ممکن است لازم شود.
• اگر سابقهٔ بیماری تیروئید، پانکراتیت یا مشکلات کیسه صفرا دارید، پیش از شروع دارو با پزشک دربارهٔ ریسک و نیاز به آزمایش‌های پایه مشورت کنید.

گزینه‌ها و جایگزین‌ها

برای کاهش وزن یا کنترل متابولیک، گزینه‌های دیگری نیز وجود دارد که باید بسته به وضعیت فردی بررسی شوند، از جمله تغییرات سبک زندگی (تغذیه و فعالیت بدنی)، برنامه‌های توانبخشی تغذیه‌ای، در برخی مواقع داروهای دیگر یا درمان‌های تحت‌نظر متخصص. داروهای دیگری مانند Wegovy یا Mounjaro در برخی بازارها به‌عنوان گزینه‌های مشابه مطرح هستند اما تفاوت‌هایی در مکانیسم و تأییدهای بالینی بین آن‌ها وجود دارد؛ انتخاب بین گزینه‌ها نیازمند ارزیابی پزشکی است.

در صورت نیاز به یافتن مرکز یا مشاوره، ممکن است صفحهٔ کلینیک‌ها برای یافتن مراکز مرتبط مفید باشد.

پرسش‌های متداول (FAQ)

آیا تهوع همیشه رخ می‌دهد؟

نه همیشه؛ تهوع شایع است اما در همهٔ افراد رخ نمی‌دهد و معمولاً با گذشت زمان بهتر می‌شود یا با تنظیم دوز قابل کنترل است.

چه مدت طول می‌کشد عوارض اولیه فروکش کند؟

برای بسیاری از افراد چند هفته تا چند ماه طول می‌کشد تا بدن با دارو سازگار شود؛ این زمان متغیر است و باید تحت نظر پزشک پیگیری شود.

آیا باید آزمایش خاصی قبل از شروع انجام دهم؟

پزشک ممکن است بر اساس سابقهٔ فردی آزمایش‌هایی مثل ارزیابی عملکرد کلیه، بررسی سطح قند خون و سابقهٔ تیروئید یا کیسه صفرا را درخواست کند؛ نیازها فردی‌اند.

اگر سابقهٔ اختلال خوردن دارم چه کنم؟

قبل از شروع باید با تیم درمانی (پزشک و متخصص تغذیه یا روان‌شناس) مشورت شود؛ در بسیاری موارد نیاز به پایش و پشتیبانی تخصصی وجود دارد.

آیا می‌توانم مصرف را خودسرانه قطع کنم؟

تغییر یا قطع دارو باید با هماهنگی پزشک صورت گیرد تا از بروز عوارض یا بازگشت سریع علائم جلوگیری شود.

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کنم؟

در صورت تداوم علائم گوارشی، کاهش قابل‌توجه وزن یا بروز هر علامت جدی که در بالا ذکر شد، فوراً با پزشک تماس بگیرید یا به اورژانس مراجعه کنید.

مطالب این مقاله فقط برای افزایش آگاهی عمومی است و جایگزین تشخیص یا درمان پزشکی نیست. برای اطلاعات بیشتر، صفحه سیاست پزشکی و سلب مسئولیت پزشک سایت را بخوانید.