با نزدیک شدن به روزهای پایانی سال، تب خانهتکانی بالا میگیرد؛ اما در کنار برق انداختن خانه، آمار آسیبهای اسکلتیـعضلانی هم افزایش مییابد. یک متخصص ارتوپدی هشدار میدهد که بیاحتیاطی در بلند کردن اجسام، بالا رفتن از چهارپایه و سر خوردن روی سطوح خیس میتواند از کمردردهای شدید تا شکستگی لگن با پیامدهای مرگبار را به دنبال داشته باشد.
با نزدیک شدن به نوروز، بسیاری از خانوادهها در مدت کوتاهی حجم بالایی از کارهای سنگین نظافت را انجام میدهند؛ فعالیتهایی که اگر بدون رعایت اصول ایمنی انجام شود، فشار قابلتوجهی به مفاصل، رباطها و ستون فقرات وارد میکند و حتی میتواند به شکستگیهای خطرناک منجر شود.
دکتر امیر آقایی اقدم، عضو هیأت علمی گروه ارتوپدی دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز آسیبهای شایع خانهتکانی را در سه گروه اصلی دستهبندی کرد:
۱. آسیبهای مفصلی و ستون فقرات
۲. آسیبهای رباطی و لیگامانی
۳. شکستگیهای ناشی از سقوط
به گفته وی، زانو و شانه از مفاصل در معرض آسیب هستند، اما ستون فقرات بیشترین خطر را هنگام بلند کردن اجسام سنگین تجربه میکند.
چگونه وسایل سنگین را جابهجا کنیم؟
این فوق تخصص جراحی ستون فقرات تأکید کرد: افراد هنگام بلند کردن اجسام باید از زانو خم شوند و ستون فقرات را صاف نگه دارند. به بیان ساده، «جسم را با زانو بلند کنید، نه با کمر.»
او افزود: افرادی که دچار آرتروز زانو یا مشکلات کمری هستند، بهتر است بیش از چهار تا پنج کیلوگرم را به تنهایی بلند نکنند و از دیگران کمک بگیرند.
خطر پنهان در تمیز کردن شیشهها
به گفته آقایی اقدم، بالا بردن بیش از حد دست هنگام پاک کردن دیوار یا شیشه میتواند به رباطهای چرخاننده شانه آسیب بزند. این رباطها که به نام «روتاتور کاف» شناخته میشوند، در صورت قرار گرفتن مکرر در وضعیت نامناسب ممکن است دچار التهاب یا حتی پارگی شوند.
وی توصیه کرد زاویه بالا بردن دست از شانه ترجیحاً بیش از ۳۰ تا ۴۰ درجه نباشد تا از گیر افتادن رباطها بین استخوانها جلوگیری شود.
سقوط؛ مهمترین عامل آسیب
این متخصص ارتوپدی، پیشگیری از سقوط را مهمترین اصل ایمنی در خانهتکانی دانست و هشدار داد: در این ایام اورژانسها مملو از سالمندانی است که به دلیل سقوط از چهارپایه دچار شکستگی مچ دست، ستون فقرات یا لگن شدهاند.
او تأکید کرد سالمندان، افراد مبتلا به دیابت، فشار خون یا پوکی استخوان نباید از چهارپایه بالا بروند، بهویژه در شرایطی مانند روزهداری که احتمال سرگیجه افزایش مییابد. در صورت ضرورت، حضور یک فرد دیگر بهعنوان محافظ کنار چهارپایه ضروری است.
شکستگی لگن؛ «صدای پای مرگ»
آقایی اقدم با اشاره به پیامدهای خطرناک شکستگی لگن در سالمندان گفت: این آسیب در افراد مسن گاه «صدای پای مرگ» نامیده میشود، زیرا آمارها نشان میدهد احتمال مرگ در سال پس از شکستگی لگن به شکل قابل توجهی افزایش مییابد. حتی اگر عمل جراحی موفقیتآمیز باشد، عوارض بعدی میتواند زندگی فرد را بهطور جدی تحت تأثیر قرار دهد.
مراقب سطوح خیس باشید
وی افزود: شستوشوی حمام و سرویسهای بهداشتی از شایعترین موقعیتهای سر خوردن است. استفاده از دمپایی با کفی زبر و ضدلغزش میتواند خطر زمین خوردن را کاهش دهد.
التهاب تاندونهای دست
چلاندن لباس یا انجام حرکات تکراری با مچ دست نیز ممکن است باعث التهاب تاندونها شود؛ عارضهای که به نام «دِکوِروَن» شناخته میشود و معمولاً با داروهای ضدالتهاب بهبود مییابد. با این حال، استفاده از ماشین لباسشویی و ظرفشویی برای سالمندان یا افراد مبتلا به دیابت توصیه میشود.
کدام دردها جدیترند؟
این عضو هیأت علمی توضیح داد: کمردردی که بدون سقوط ایجاد شود، اغلب ناشی از ساییدگی دیسک و مهرههاست و معمولاً با استراحت و دارو بهبود مییابد. اما دردی که به اندامها انتشار پیدا کند، موجب ضعف شود یا بیش از ۴۸ ساعت طول بکشد و با مسکن تسکین نیابد، نیازمند بررسی فوری پزشکی است.
خانهتکانی اگرچه سنتی پرنشاط پیش از نوروز است، اما بیتوجهی به اصول ایمنی میتواند هزینههای جبرانناپذیری به دنبال داشته باشد. رعایت تکنیک صحیح بلند کردن اجسام، پرهیز از بالا رفتن سالمندان از چهارپایه و استفاده از تجهیزات ایمن، سادهترین راهکارها برای پیشگیری از آسیبهایی است که گاهی از یک کمردرد ساده آغاز میشوند و به شکستگیهای خطرناک ختم میشوند.

تعداد نظرات : 0
هنوز نظری برای این مطلب ثبت نشده است.
ارسال نظر